Strona główna | Psychologia, pedagogika | Arteterapia część 1
Arteterapia część 1
Autor: Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota redakcja naukowa
Wydawca: Difin
ISBN: 978-83-7930-419-6
Data wydania: 2014
Liczba stron: 306/B5
Oprawa: miękka
Cena: 59,00 zł 53,10 zł
Dostępność: 24 godziny

Poleć znajomemu

Do schowka

Z wprowadzenia (od Redaktorów):

Arteterapia to jeden z „najpiękniejszych problemów” współczesnej psychiatrii, całej medycyny, ale też szerzej – „zaangażowanych społecznie” nauk społecznych. Nie da się jej uprawiać, będąc specjalistą tylko w jednej dziedzinie. W medycynie arteterapia jest klasyfikowana jako część rehabilitacji, ale równocześnie ciągle okazuje się, że jest zbyt duża i zbyt niezależna na tego typu poddaństwo. Czerpiąc wzorce z nauk medycznych, arteterapia przenika i inspiruje takie kierunki, jak pedagogika, pedagogika specjalna i edukacja artystyczna.

O arteterapii można mówić poprzez podobieństwo do psychoterapii. Psychoterapia jest częścią psychiatrii, metodą leczenia zaburzeń psychicznych za pomocą szczególnych technik – osobistych oddziaływań terapeuty. W przypadku arteterapii medycznej też mówimy o leczeniu za pomocą szczególnych technik – przy wykorzystaniu środków artystycznych. Z arteterapią jest też podobny kłopot jak z psychoterapią – wykracza poza oddziaływania medyczne. Przy wykorzystaniu jej metod możliwa jest zmiana postaw psychologicznych, socjologicznych czy kulturowych. W tym kontekście określenie „terapia” staje się mylące, a powinno wyraźnie dyscyplinować. I jeszcze jedno podobieństwo do psychoterapii – arteterapia nie posiada krytycznej sumy badań empirycznych potwierdzających „tak” lub „nie” wskazania i efektywność stosowania. To nie zarzut, lecz raczej wyzwanie dla naukowców i praktyków.

Dlaczego więc arteterapia? Ani terapeuci, ani przede wszystkim pacjenci nie chcą rezygnować ze szczególnej postawy arteterapeutycznej, która pozwala przezwyciężać niemoc innych metod leczenia. Nie chcą rezygnować z postawy, która wyzwala akt twórczy – udostępnia im energię życiową i poczucie sprawstwa we własnym życiu, a zwłaszcza w chwili próby – w chorobie.

Upowszechnienie i emancypacja arteterapii powodują, że nieuchronne stają się procesy standaryzacji. Ten podręcznik jest także tego wyrazem. To obrastanie przepisami budzi niechęć artystów, ale jest gwarancją bezpieczeństwa dla pacjentów. Ustalenie reguł stwarza podstawy do dalszego wzrostu wiedzy i praktyki.

Przekazujemy Państwu pierwszy tom monografii poświęconej ARTETERAPII. To podróż od TEORII, przez PRAKTYKĘ KLINICZNĄ, do wielkich PROJEKTÓW AUTORSKICH.

Patroni medialni:
             
 

Spis treści:   
 
Wprowadzenie
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
   
1. PODSTAWY ARTETERAPII
 
1.1. Definicje arteterapii  
Aleksandra Chmielnicka-Plaskota, Bartosz Łoza, Wita Szulc

1.2. Historia i rozwój arteterapii
Wita Szulc

1.2.1. Szkic arteterapii
Marta Szczukiewicz

1.3. Koncepcje arteterapii  

1.3.1. Rodzaje arteterapii
Maria Pałuba, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
1.3.2. Modele arteterapii  
1.3.2.1. Model teoretyczny – mechanizmy leczące w arteterapii  
Bartosz Łoza
1.3.2.2. Model teoretyczny – schemat oddziaływań terapeutycznych w arteterapii  
Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
1.3.2.3. Model percepcji i kreacji wartości artystyczno-estetycznych w procesie leczenia sztuką  
Tomasz Rudowski
1.3.2.4. Model uczenia się zachowań aprobowanych społecznie w arteterapii jednostek nieprzystosowanych społecznie 
Tomasz Rudowski
1.3.2.5. Model zmiany zachowania przez warunkowanie klasyczne – w arteterapii osób nieprzystosowanych społecznie  
Tomasz Rudowski
1.3.2.6. Model resocjalizacyjnej zmiany w działaniu arteterapeutycznym
Janina Florczykiewicz
1.3.2.7. W stronę modelu narodowego arteterapii w Australii  
Sheridan Linnell, Jill Westwood

1.4. Arteterapia jako szczególna forma leczenia

1.4.1. Uwarunkowania prawno-medyczne zawodu arteterapeuty  
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
1.4.2. Zasady doboru technik arteterapii  
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
1.4.3. Mechanizmy leczące: poznawcze, emocjonalne i behawioralne  
Anna Mosiołek
1.4.4. Dialog arteterapeutyczny z pacjentem  
Iwona Patejuk-Mazurek
1.4.5. Arteterapia w kompleksowym procesie leczenia  
Paweł Bednarski
1.4.6. Arteterapia w rehabilitacji  
Maria Pałuba
1.4.7. Bezpieczeństwo i etyka w arteterapii  
Maja Polikowska

1.5. Edukacja w arteterapii

1.5.1. Szkoły i programy kształcenia arteterapeutów  
Wita Szulc
1.5.2. USA: standardy nauczania arteterapii – program studiów magisterskich AATA  
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
1.5.3. Wielka Brytania: standardy zawodu arteterapeuty  
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
1.5.4. Wielka Brytania: rejestracja w zawodzie arteterapeuty  
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
1.5.5. Proponowane polskie standardy – studia magisterskie  
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
1.5.6. Proponowane polskie standardy – certyfikat arteterapeuty  
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota, Tomasz Rudowski

1.6. Społeczny wymiar arteterapii. Eseje o arteterapii

1.6.1. Arteterapia jako działanie przeciw wykluczeniu  
Magdalena Tyszkiewicz
1.6.2. Światy Równoległe – Wyobraźnia i Czyn w Terapiach Kreatywnych  
Magdalena Tyszkiewicz, Wanda Żuchowicz
 
2. TECHNIKI I PROGRAMY ARTETERAPII
 
2.1. Techniki arteterapii

2.1.1. Rysunek  
Aleksandra Chmielnicka-Plaskota, Bartosz Łoza, Anna Zielińska
2.1.2. Malarstwo
Aleksandra Chmielnicka-Plaskota, Anna Zielińska, Bartosz Łoza
2.1.3. Grafika  
Szymon Damian, Anna Stołowska, Anna Grzelak-Teśniarz
2.1.4. Rzeźba
Anna Zielińska, Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota
2.1.5. Ceramika  
Renata Kochan
2.1.6. Tkanina  
Anna Grzelak-Teśniarz, Anna Stołowska
2.1.7. Collage  
Wiesław Karolak
2.1.8.1. Drama  
Adrian Łania
2.1.8.2. Drama  
Magdalena Ostolska
2.1.9. Terapia dźwiękiem i muzyką  
Mateusz Wiszniewski
2.1.10. Taniec w terapii, profilaktyce i edukacji  
Mateusz Wiszniewski
2.1.11. Taniec i ruch
Aleksandra Rayska, Katarzyna Dańska, Izabela Guzek, Marta Kawczyńska, Anna Olejnik, Anna Serafin, Agnieszka Sokołowska
2.1.12. Literatura
Paulina Wnukiewicz
2.1.13. Film i multimedia
Bartosz Łoza
2.1.14. Sztuka sakralna  
Anna Mosiołek

2.2. Kompleksowe programy arteterapeutyczne
Bartosz Łoza, Aleksandra Chmielnicka-Plaskota

2.2.1. Razem w życiu, razem w sztuce  
Maria Pałuba
2.2.2. Arteterapia w psychiatrii
Aleksandra Chmielnicka-Plaskota, Bartosz Łoza, Paweł Bednarski, Anna Zielińska
2.2.3. Land art  
Wiesław Karolak
2.2.4. Upcykling  
Wiesław Karolak
2.2.5. luzje wieloznaczne i mindfulness w arteterapii  
Robert Bartel
2.2.6. Koło i spiralny labirynt w arteterapii i twórczym rozwoju  
Robert Bartel
2.2.7. Oddziaływania środowiskowe w arteterapii  
Andrzej Kowal
2.2.8. Arteterapeutyczny program dla skazanych  
Janina Florczykiewicz
   
3. DODATKI
 
3.1. WHO IS WHO w polskiej arteterapii?

3.2. Załączniki edukacyjne  


3.2.1. Pytania dla studentów
3.2.2. Zadania ćwiczeniowe
3.2.3. Przykłady projektów i dokumentacja audio-wizualna (patrz www.ksiegarnia.difin.pl)
    

Aleksandra Chmielnicka-Plaskota

psycholog twórczości, arteterapeuta MSCZ, kierownik Pracowni terapii przez sztukę Instytutu Edukacji Artystycznej Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Kierownik Centrum „Pałacyk nad Utratą” MSCZ, stanowiącego zaplecze arteterapeutyczne szpitala. Aktywność: sztuki wizualne, teoria i praktyka arteterapii. Wiceprezes Towarzystwa „Amici di Tworki”, przewodnicząca Sekcji Naukowej Arteterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, kurator programów edukacyjnych.

Bartosz Łoza

psychiatra i specjalista terapii środowiskowej. Kierownik Kliniki Psychiatrii WUM i zastępca dyrektora ds. lecznictwa MSCZ (Tworki). Działalność: film, psychodrama, scenariusze, reżyseria, performance, instalacje, fotografia, literatura. Prezes Towarzystwa Przyjaciół Tworek „Amici di Tworki”. Prezes elekt Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.

prof. Andrzej Czernikiewicz:

„Nie ma geniuszu bez ziarna szaleństwa” (Arystoteles), „Defekt związany ze schizofrenią nie jest możliwy do uzupełnienia w ciągu jakiekolwiek terapii” (nieujawniony psychiatra polski) – pewnie między tymi skrajnymi nastawieniami mieści się to, co nazywamy arteterapią. Książka, którą macie Państwo przed sobą, „Arteterapia. Część 1” pod redakcją Bartosza Łozy i Aleksandry Chmielnickiej-Plaskoty, którego autorami są najbardziej znani polscy arteterapeuci, to pierwszy polski podręcznik obejmujący to zjawisko w sposób tak kompleksowy, zrozumiały, a przede wszystkim pragmatyczny. Dlatego zjawisko, ponieważ arteterapia nie jest na pewno tylko formą terapii w psychiatrii, jest zjawiskiem uwzględniającym to, co jest wspólne dla nas wszystkich, dla chorych i dla terapeutów – zdolność do kreowania rzeczy pięknych, które pozwalają nam kreować samych siebie, co pewnie jest podstawowym warunkiem rozwoju. Autorzy podręcznika słusznie zauważają we wstępie, że „Arteterapia to jeden z >najpiękniejszych problemów< współczesnej psychiatrii, całej medycyny” i dalej, że „Nie da się jej uprawiać, będąc specjalistą tylko w jednej dziedzinie”.

Książka ta prezentuje to szerokie spektrum oddziaływań arteterapeutycznych, ale również jej interdyscyplinarność. Najciekawsze wydaje się w tym opracowaniu coś, co jest jakby nieujawnioną twarzą arteterapii, o czym autorzy nie piszą, chociaż na pewno mają tego świadomość, a więc to, na ile uprawiana przez nich arteterapia wpłynęła na nich samych, na ile kreacje artystyczne i relacja z pacjentami oparta na arteterapii zmieniła ich sposób widzenia świata, nie tylko w aspekcie widzenia choroby. Projekt edukacyjny zawarty w tym podręczniku wydaje mi się najbliższy definicji arteterapii stworzonej przez Brytyjskie Towarzystwo Arteterapii (BAAT), a więc „arteterapia jest formą psychoterapii, która wykorzystuje media artystyczne, jako podstawowy sposób komunikacji”. W książce tej czytelnicy znajdą zarówno różnorodne modele działania arteterapii, jak i całe spektrum obszarów arteterapii od rysunku, poprzez dramę, aż do filmu. Są tu również kompleksowe programy arteterapii, będące nie tylko gotowymi scenariuszami działań arteterapeutycznych, ale tak naprawdę opisem doświadczeń arteterapeutów i uczestniczących w nich pacjentów. Olbrzymim wreszcie plusem tej książki jest to, że przedstawia ona także gotowy model kształcenia przyszłych arteterapeutów.

Myślę, że użyty w tytule termin podręcznik, jest jak najbardziej słuszny, pod ręką, powinien mieć tę książkę, nie tylko aktualny, czy przyszły arteterapeuta, ale każda osoba będąca w relacji terapeutycznej z osobami zaburzonymi psychicznie, ponieważ spojrzenie na chorego przez pryzmat sztuki jest najbardziej ludzkim formatem widzenie drugiego człowieka, a może nawet samego siebie.

 Wstecz
Copyright Difin Spółka Akcyjna | Design: Edit | Wykonanie: Net-Line